Nepdeals herkennen en misleiding melden

Een winkel die een korting aankondigt, moet daarbij de laagste prijs tonen die ze zelf in de voorbije dertig dagen vroeg. Dat is sinds de Omnibus-richtlijn geen aanbeveling maar een verplichting. Hieronder staat hoe je in een minuut zelf controleert of een aanbieding daaraan voldoet, wat de wet precies zegt, en waar je een misleidende korting meldt bij de FOD Economie.

Zes controles in één minuut

Je hebt geen gereedschap nodig om de meeste nepkortingen eruit te halen — je hebt zes vragen nodig. Loop ze in deze volgorde af; de eerste drie leveren het vaakst iets op.

  1. Waar komt de doorstreepte prijs vandaan? #

    Vraag je bij elke doorstreepte prijs af of de winkel dat bedrag zelf ooit heeft gevraagd. Staat er "adviesprijs", "van-prijs", "elders" of een bedrag van de fabrikant, dan zegt het kortingspercentage niets over wat jij bespaart: het meet het verschil met een prijs die niemand betaalde. De wet vraagt de laagste eigen prijs van de voorbije dertig dagen als referentie, niet de adviesprijs.

  2. Is de prijs vlak voor de actie omhoog gegaan? #

    Een prijs die in de weken voor Black Friday stijgt en op de dag zelf "zakt", is de klassieke nepkorting. Je ziet dat alleen aan prijsgeschiedenis. Kijk dus niet naar het percentage maar naar het verloop: wat kostte dit product in oktober? Daarom meten wij elke prijswijziging zelf, in plaats van de korting over te nemen die de winkel opgeeft.

  3. Kost hetzelfde product elders even weinig zonder actie? #

    Vergelijk hetzelfde artikelnummer bij minstens drie winkels voor je iets van een korting gelooft. Staat het product bij een andere winkel zonder enige actie even goedkoop, dan is de "korting" gewoon de normale marktprijs met een sticker erop. Dit is de controle die het vaakst iets oplevert, en het is precies waar een vergelijker voor dient.

  4. Betaal je de korting terug via verzending of retour? #

    Tel altijd de verzendkosten en de retourkosten bij de prijs op. Vijftien euro korting met zeven euro verzending en betalend retour is geen vijftien euro korting. Bij webshops buiten de Europese Unie komen daar mogelijk nog invoerrechten en btw bij, die pas bij levering opduiken.

  5. Klopt het product wel precies? #

    Controleer het volledige typenummer, niet alleen de merknaam. Fabrikanten maken voor actieperiodes soms een apart model met een net iets ander nummer, minder geheugen, een kleinere accu of een kortere garantie. Twee toestellen die op de foto identiek zijn, kunnen verschillende artikelen zijn. Wij vergelijken daarom op EAN of typenummer en niet op productnaam.

  6. Zit er tijdsdruk op die er niet hoort? #

    Wantrouw aftelklokken, "nog 2 op voorraad" en "17 mensen bekijken dit nu" als je ze niet kan controleren. Zulke meldingen zijn vaak decoratie, en wanneer ze onwaar zijn, zijn ze een oneerlijke handelspraktijk. Een echte prijs blijft ook morgen nog een echte prijs; als een aanbieding alleen standhoudt onder tijdsdruk, is het meestal de tijdsdruk die het werk doet.

Wat de wet eist: de laagste prijs van de voorbije 30 dagen

Kondigt een verkoper een prijsvermindering aan, dan moet hij daarbij de laagste prijs vermelden die hij in de dertig dagen vóór die vermindering zelf heeft toegepast. Die laagste prijs is de referentieprijs, en de korting moet daarop berekend worden. De regel komt uit de Europese Omnibus-richtlijn en is in België opgenomen in het Wetboek van economisch recht.

Daaruit volgt meteen wat níet mag: de adviesprijs van de fabrikant doorstrepen alsof dat de vorige prijs was, een prijs kort vóór de actie optrekken om er daarna vanaf te kunnen halen, of een percentage tonen dat op geen enkele werkelijk gevraagde prijs steunt. Wie dat toch doet, voert een misleidende handelspraktijk.

De uitzonderingen

  • Verlaagt een winkel de prijs stapsgewijs en zonder onderbreking, dan mag de prijs van vóór de eerste verlaging als referentie blijven dienen.
  • Voor producten die nog geen dertig dagen in de handel zijn en voor snel bederfbare goederen geldt een aangepaste regeling.
  • Voorwaardelijke aanbiedingen zoals "tweede aan halve prijs" of "twee halen, één betalen" zijn geen aangekondigde prijsvermindering in de zin van de regel: er wordt geen referentieprijs mee vergeleken.
  • Een persoonlijke korting die alleen jij krijgt, bijvoorbeeld via een kortingscode of een klantenkaart, valt er evenmin onder.

Meer uitleg van de toezichthouder zelf: Black Friday-kortingen: blijf alert en meld misleiding (FOD Economie).

Hoe wij die controle doen

Wij nemen de korting van de winkel niet over. Een van-prijs uit een productfeed is een getal dat de winkel zelf kiest, en dat is precies het getal waar deze pagina over gaat. Wat wij wél doen, is elke prijs die we ophalen bewaren, zodat we het verloop kennen en niet alleen de prijs van vandaag.

Wij meten de prijzen intussen 29 dagen. Dat is nog te kort om van elk product te kunnen zeggen wat de laagste prijs van de voorbije dertig dagen was, dus zetten we dat label er ook nog niet bij. Zodra we het wel kunnen aantonen, verschijnt het vanzelf.

Op basis van onze eigen metingen zetten we bij een product één van deze vermeldingen — of geen enkele:

  • Laagste prijs ooit — sinds wij dit product volgen, stond de prijs nooit lager.
  • Laagste in 30 dagen — dit is de laagste prijs die wij in de voorbije dertig dagen hebben gemeten. Dit is de vermelding die overeenkomt met de referentieprijs waar de wet over spreekt.
  • Onder normaal — de prijs ligt duidelijk onder wat dit product de voorbije dertig dagen gemiddeld kostte.
  • Duurder dan normaal — ja, ook dat zetten we erbij. Een vergelijker die alleen het goede nieuws toont, is geen vergelijker.
  • Geen vermelding — we hebben te weinig metingen van dit product om iets te beweren. Dan zeggen we liever niets dan iets dat we niet kunnen tonen.

De volledige uitleg staat op onze werkwijze. Wat er vandaag werkelijk in prijs zakte, zie je bij de prijsdalingen van vandaag.

Waarom prijsverloop meer zegt dan een kortingspercentage

Een percentage is een mening, een prijsverloop is een meting. Bij een percentage moet je de winkel geloven over de referentieprijs; bij een verloop zie je zelf wat het product in september, oktober en november kostte. Dat is ook precies wat de dertigdagenregel probeert af te dwingen: een korting moet af te zetten zijn tegen een prijs die werkelijk gevraagd is.

Daarom bewaren wij elke prijswijziging in plaats van alleen de prijs van vandaag, en tekenen we die metingen uit in een prijsgrafiek op de productpagina. Daar zie je per dag de laagste prijs die wij gemeten hebben, met het gemiddelde van de voorbije dertig dagen ernaast. Zo hoef je onze uitspraak niet te geloven: je ziet de meting zelf.

De grafiek verschijnt pas bij een product waarvan wij minstens twee weken metingen hebben. Tot dan staat er wat we wél weten: hoe lang we dit product al volgen. Een grafiek van drie dagen ziet er overtuigend uit en zegt niets, en dat is precies de fout die deze pagina afkeurt. Hoe verder we terugkijken, hoe meer de grafiek waard wordt — vandaar dat wij nu al meten voor een periode die pas later interessant wordt.

Zo meld je een misleidende korting

Melden duurt een paar minuten en het heeft zin: de Economische Inspectie bouwt dossiers op uit meldingen van consumenten. Vier stappen.

  1. Leg vast wat je ziet

    Maak een schermafbeelding van de productpagina waarop de actieprijs, de doorstreepte prijs, de datum en de voorwaarden zichtbaar zijn. Neem ook het webadres mee. Een actie is vaak binnen een dag weg; zonder schermafbeelding blijft er niets over om naar te verwijzen.

  2. Beschrijf kort wat er niet klopt

    Eén heldere zin volstaat: welke prijs stond er, welke referentieprijs werd gebruikt, en waarom die volgens jou niet de laagste prijs van de voorbije dertig dagen is. Heb je een oudere schermafbeelding of een prijsverloop, voeg dat toe.

  3. Meld het bij de FOD Economie

    Dien je melding in via ConsumerConnect, het meldpunt van de FOD Economie. De Economische Inspectie onderzoekt de melding en kan waarschuwen of vervolgen. Je melding is nooit voor niets: ze telt mee in de dossiers die de inspectie over een winkel opbouwt.

  4. Stuur het ons ook door

    Zie je op onze site een prijs of een korting die niet klopt, laat het ons weten. Wij halen die aanbieding weg of corrigeren ze, en waar het aan onze eigen berekening ligt, passen we de regel aan in plaats van alleen dat ene product.

Naar het meldpunt van de FOD Economie

Ging het mis op onze site? Mail ons op hello@blackfridaypromo.be, dan corrigeren wij het. Kocht je in een ander EU-land en kom je er niet uit met de winkel, dan helpt het Europees Centrum voor de Consument.

Veelgestelde vragen over misleidende kortingen

Wat is de 30 dagen-regel bij kortingen? #

Kondigt een winkel een prijsvermindering aan, dan moet ze daarbij de laagste prijs vermelden die ze zelf in de dertig dagen vóór die vermindering heeft toegepast. Die laagste prijs is de referentieprijs waarop de korting berekend moet worden. De regel komt uit de Europese Omnibus-richtlijn en staat in België in het Wetboek van economisch recht.

Mag een winkel de adviesprijs van de fabrikant doorstrepen? #

Niet als referentieprijs bij een aangekondigde korting. De referentie moet de laagste prijs zijn die de winkel zelf in de voorbije dertig dagen vroeg. Een adviesprijs van de fabrikant is geen prijs die de winkel toepaste, dus een percentage dat daarop gebaseerd is, geeft een vertekend beeld van wat je werkelijk bespaart.

Zijn er uitzonderingen op de 30 dagen-regel? #

Ja, een paar. Bij prijsverminderingen die stapsgewijs oplopen zonder onderbreking mag de prijs van vóór de eerste vermindering als referentie dienen. Voor producten die nog geen dertig dagen te koop zijn en voor snel bederfbare goederen geldt een aangepaste regeling. En voorwaardelijke aanbiedingen zoals "tweede aan halve prijs" of "twee halen, één betalen" zijn geen aangekondigde prijsvermindering in de zin van de regel, omdat er geen referentieprijs mee vergeleken wordt.

Waar meld je een misleidende korting in België? #

Bij de FOD Economie, via het meldpunt ConsumerConnect. Je melding komt bij de Economische Inspectie terecht, die de winkel kan waarschuwen of vervolgen. Voeg schermafbeeldingen toe waarop de prijs, de doorstreepte prijs, de datum en de voorwaarden zichtbaar zijn: zonder bewijs is een melding moeilijk te onderzoeken.

Krijg je je geld terug als een korting misleidend blijkt? #

Een melding bij de Economische Inspectie levert je zelf geen terugbetaling op; die dienst treedt op tegen de winkel, niet voor jou persoonlijk. Voor je eigen aankoop heb je bij een online bestelling wel veertien dagen herroepingsrecht, zonder dat je een reden moet opgeven. Kom je er met de winkel niet uit, dan kun je terecht bij de Consumentenombudsdienst, en bij een aankoop in een ander EU-land bij het Europees Centrum voor de Consument.

Hoe controleren jullie zelf of een korting echt is? #

Wij nemen de korting van de winkel niet over. We meten van elk product de prijs bij elke winkel die we volgen en bewaren elke wijziging, zodat we het verloop kennen in plaats van alleen de prijs van vandaag. Pas als we van een product genoeg dagen hebben gemeten, zetten we er een oordeel bij — en zeggen we ook wanneer een prijs juist duurder is dan normaal.

Meer antwoorden over Black Friday in België staan bij de veelgestelde vragen.

Verder kijken